Wspomaganie rozwoju osobistego

Coaching jest nowoczesna forma wspomagania rozwoju osobistego. Jego zasadą jest założenie, że człowiek w pracy nie wykorzystuje całości swego potencjału. Aby móc to zrobić, należy cierpliwie i umiejętnie docierać do głębszych zasobów osobowości i umiejętności.

W tym może pomóc coach. Jest to człowiek, który pomaga w odnajdywaniu prawidłowej drogi do sukcesu. To osoba będąca mentorem, osobistym trenerem i psychologiem w jednym. W momentach, gdy przychodzi załamanie lub zwątpienie coach nie dopuszcza do zaprzestania poszukiwania potencjału i dzięki jego pomocy jesteśmy w stanie utrzymać to, czego już dokonaliśmy, tak aby nie wracać do punktu wyjścia.

Coaching trwa tak długo, jak długo tego dana osoba potrzebuje, aby stanąć na własnych nogach, samemu pokierować swoją pracą i utrzymać wysoki poziom pozytywnych zmian. Taka pomoc drugiej osoby w kierowaniu własnym rozwojem kompetencji pozwala wiele zmienić w życiu na lepsze, odrzucić złe nawyki, przezwyciężać trudności, uczy osiągać zamierzone cele. Jeżeli coach pomaga pojedynczemu pracownikowi jest to zysk dla całej firmy, ponieważ osiąga lepsze rezultaty.

Coaching jest swoistą odpowiedzią na potrzebę bycia ciągle wydajnym i pomocą w radzeniu sobie ze stresem i ciężkimi sytuacjami. Coaching nie jest wskazywaniem postępowania, to monitoring danej jednostki, która sama wie czego chce i wie jak postąpić. Potrzeba jej tylko opiekuna, który podniesie na duchu w ciężkich chwilach zwątpienia. Mimo iż coaching nie należy do żadnego z działów psychologii ma z nią bardzo wiele wspólnego. Jest rodzajem psychoanalitycznego podejścia do danej osoby.

Największe osiągnięcia coachingu obserwuje się jak dotąd najliczniej w sporcie, ale można się spodziewać, że rozszerzy się na inne dziedziny życia. Jest wiele korzyści płynących z osobistego coachingu, między innymi większa pewność siebie, rozwój kariery, lepsze rokowania na przyszłość, zadowolenie z pracy. Coaching jest przeciwieństwem mobbingu.

Psychoterror

Mobbing jest to nic innego jak psychoterror. Polega na długotrwałym prześladowaniu psychicznym jednostki przez przełożonych lub inne osoby. Celem takich działań jest zastraszenie, wyniszczenie oraz wyeliminowanie osoby z pracy. Poprzez psychiczne wykańczanie danej osoby daje się jej do zrozumienia, że jest niechciana i nie ma dla niej miejsca w określonej zintegrowanej grupie. Skutkiem długotrwałego mobbingu są: zespół depresyjny i stany lękowe.

Najczęściej mobbing stosowany jest przez pracodawców, których pracownik ma słuchać i ze względu na chęć utrzymania stanowiska pracy poddaje się wielu nakazom, które często przybierają formę nękania lub zadań prawie niemożliwych do wykonania. Oprócz tego, do stosowanych form mobbingu zalicza się: upokarzanie, groźby, zastraszanie, zmniejszanie kompetencji, obsesyjne kontrolowanie danej osoby i wytykanie najmniejszych potknięć.

Pracownik w takich warunkach czuje się bezradny, wyizolowany i co gorsza na początku nie zdaje sobie sprawy z taktyki współpracowników lub przełożonych. Jest tak dlatego, że mobbing nie ma na celu ukazania wprost niechęci lub wrogości, ale poprzez utajone działania wyeliminowanie niechcianej osoby, która w konsekwencji terroru psychicznego sama rezygnuje z pracy.

Najczęściej jednostka musi radzić sobie sama z tym problemem. Świadkowie, jeśli tacy są, nie mają zazwyczaj odwagi sprzeciwiać się takim działaniom. W przypadku wielomiesięcznych lub wieloletnich prześladowań dochodzi nawet do ciężkich chorób czy samobójstwa osób nękanych. W ostatnim czasie o mobbingu słyszy się coraz więcej, stał się on bowiem patologicznym zjawiskiem społecznym wywołanym przez stresogenne warunki pracy i walkę o lepsze posady i o miejsce pracy w ogóle. Często osoby prześladowane przenoszą swój stres na innych pracowników, tak samo nękając ich psychicznie. Terror psychiczny w zakładach pracy powinien być bezwzględnie zwalczany. Wiele państw posiada przepisy prawne mówiące o zapobieganiu tego typu praktykom. Stosuje się takżecoaching, który ma motywować pracownika.

Nałogi

Jest wiele postaci uzależnień. Może to być potrzeba wykonywania jakiejś czynności lub zażywania jakiejś substancji. W praktyce mamy do czynienia zuzależnieniem od narkotyków, alkoholu, leków i nikotyny. Coraz częściej ofiarami nałogów stają się osoby młode uzależnione od gier komputerowych, Internetu czy telewizji.

Największą liczbę uzależnień obejmuje alkoholizm. Osoby uzależnione odczuwają silną potrzebę przyjmowania alkoholu, a w momencie jego braku odczuwają dolegliwości związane z tak zwanym zespołem abstynencyjnym. Obejmuje on przykre doznania psychiczne i fizyczne spowodowane odstawieniem określonej substancji, w tym wypadku alkoholu.

W leczeniu uzależnień z pomocą przychodzą specjalne ośrodki i placówki zajmujące się leczeniem tych chorób. Dysponują one wykwalifikowanym personelem: psychologowie, instruktorzy psychoterapii uzależnień, psychiatrzy, fizjoterapeuci. Często swoją pomocą służą osoby, które wyszły już z uzależnień, doskonale sobie radzą z nimi i pomagają wyjść z nałogu innym chorym. Prowadzone są psychoterapie grupowe oraz indywidualne. Na początku zaleca się detoksykację osób chcących rozpocząć terapię.

Wielu badaczy twierdzi, że czynniki genetyczne mają do 60 % udziału w powstawaniu uzależnień od alkoholu. Aż 42 % hospitalizowanych alkoholików- mężczyzn miało w najbliższej rodzinie kogoś uzależnionego od alkoholu.

Innym poważnym rodzajem uzależnienia jest narkomania. Młodzi ludzie często nie zdając sobie sprawy z konsekwencji, przyjmują narkotyki z ciekawości, dla zabawy, czy poprawy nastroju i z czasem uzależniają się. Bez długotrwałego leczenia można doprowadzić się do śmierci, ponieważ człowiek uzależniony wciąż potrzebuje coraz większych dawek, które mogą okazać się śmiertelne.

Podstawową cechą zespołu uzależnień od alkoholu jest ciągły przymus przyjmowania substancji chemicznej zmieniającej świadomośći przyjmowanej nadal mimo negatywnych skutków jakie wywołuje. Pewien przymus w tym wypadku jedzenia wystepuje w schorzeniu jakim jestbulimia

Schizofrenia

Słowo schizofrenia oznacza rozpad umysłu. Choroba ta charakteryzuje się występowaniem grupy zaburzeń posiadających wspólne cechy. Typowymi objawami schizofrenii są:

• Brak kontaktu ze światem rzeczywistym, który z czasem postępuje
• Zainteresowanie wyłącznie życiem wewnętrznym, ukierunkowanie na przeżycia wewnętrzne
• Brak reakcji emocjonalnej na otoczenie oraz pustka uczuciowa
• Rozbicie osobowości polegające na występowaniu sprzecznych sądów, myśli i uczuć oraz brak kontaktu intelektualnego z rzeczywistością.

Ilość zachorowania mężczyzn i kobiet jest bardzo podobna, a ryzyko zachorowania praktycznie na całym świecie takie samo. U mężczyzn pierwsze objawy chorobowe mogą ujawnić się już po 15 roku życia, natomiast u kobiet po 25. Przyczyny schizofrenii są nieznane, jednak duża rolę w jej pojawieniu się mogą odgrywać geny schizofreniczne, zmiany w pracy komórek nerwowych, nawet mikrouszkodzenia układu nerwowego, występujące na etapie życia płodowego. Psychoanalitycy traktują schizofrenie jako zaburzenia funkcji poznawczych i powrót jednostki do okresu dzieciństwa. To wszystko potęguje rozpad osobowości.

W rozpoznawaniu schizofrenii stosuje się miesięczny okres obserwacji, w którym objawy utrzymują się lub zanikają. Diagnoza jest bardzo ważna, ponieważ istnieje kilka rodzajów zaburzeń schizofrenicznych, wymagających odmiennego leczenia. I tak występuje schizofrenia paranoidalna, gdzie główną rolę odgrywają urojenia, schizofrenia hebefreniczna, polegająca na dziecinnym zachowaniu chorego i nieumiejętności dopasowania zachowań emocjonalnych względem sytuacji, schizofrenia katatoniczna, prosta, rezydualna- stan poschizofreniczny. Czasami skutkiem schizofrenii jest depresja poschizofreniczna.

Podobnie jak w przypadku zaburzeń depresyjnych, tak i w schizofrenii, o pomoc należy zwrócić się do psychiatry. Warunkiem dobrego rokowania jest wczesne rozpoznanie i leczenie choroby. U niektórych osób współwystępujące ze schizofrenią choroby mogą powodowaćuzależnienia, jak alkoholizm.

Depresja

Depresja to poważna choroba. Powoduje ona obniżenie nastroju, brak zainteresowania najbliższym otoczeniem. Chory najczęściej nie potrafi niczym się cieszyć, jest ciągle zmęczony i izoluje się od społeczeństwa. Najczęstszymi objawami, które mogą wskazywać na depresję są: niska samoocena, negatywne spojrzenie na świat, brak łaknienia, czasami także myśli i próby samobójcze.

Jednak nie u wszystkich chorych objawy te występują. Istnieje takżechoroba maniakalno- depresyjna objawiająca się odwrotnym do depresji zachowaniem: nadpobudliwość, mania wielkości, ryzykowne i wyczerpujące życie, autodestrukcja. Lekarze obserwują spore zróżnicowanie wśród pacjentów. Aby móc określić czy mamy do czynienia z depresją,  potrzebna jest wnikliwa analiza symptomów utrzymujących się dłużej niż dwa tygodnie, gdyż mogą to być inne choroby. Jest to ważne dla odróżnienia zwykłej sezonowej chandry od depresji klinicznej. Chandra może objawiać także przygnębieniem, smutkiem po starcie bliskiej osoby, jednak mija szybciej i nie pozostawia szkód.

Natomiast depresja jako choroba potrafi bardzo wyniszczać organizm, staje się niebezpieczna dla chorego. Jednoznaczne przyczyny tej choroby są trudne do określenia, może być ich bardzo wiele. Wiadomo jednak, że są one związane ze zmianami w mózgu. Ryzykiem wystąpienia depresji i choroby maniakalno-depresyjnej obarczone są osoby, których bliscy krewni, rodzice, rodzeństwo cierpieli na te schorzenia.

W leczeniu depresji stosuje się leki przeciwdepresyjne, neuroleptyczne oraz specjalistyczną terapie psychologiczną,pozwalającą na poprawę psychicznego stanu chorego. Terapia zawsze powinna odbywać się pod okiem specjalisty psychiatry. Aby uniknąć nieprzewidzianych prób samobójczych, które mogą być wywołane przez nieodpowiednio dobrane leki, zaleca się hospitalizację w celu zapewnienia choremu bezpieczeństwa.

Żarłoczność psychiczna

Żarłoczność psychiczna to inne określenie choroby zwanej potocznie bulimią. Ma podłoże psychiczne i charakteryzuje się niekontrolowanymi napadami obżarstwa. Osoba chora nie kontroluje ilości spożywanych pokarmów. Podobnie jak z innymi nałogami, tak i nad bulimią nie jest łatwo zapanować. To wilczy apetyt rozumiany w negatywnym sensie, bo bulimik czuję się głodny nawet po dopiero co spożytym posiłku.

Zapadają na to schorzenie głównie młode kobiety i jest ich coraz więcej. Oprócz anoreksji, bulimia jest poważnym zaburzeniem odżywiania. Wiele kobiet, które chcą utrzymać szczupłą sylwetkę, szuka sposobu na szybkie i efektywne odchudzenie się, które może przybrać ostrą formę lub przerodzić się w bulimię lub jadłowstręt zwany anoreksją.

Poza tym, media bombardują nas zdjęciami i filmami szczupłych kobiet robiących karierę. Wiele dziewcząt chce się z nimi utożsamiać. Poprzez niską samoocenę i złe samopoczucie najpierw objadają się do granic możliwości, po czym prowokują wymioty. Bulimia powoduje również inne poważne schorzenia, jak: depresja, odwodnienie, zaburzenia pracy serca.

Zdiagnozowanie bulimii zazwyczaj nie jest trudne pod warunkiem, że chora osoba ujawni swoje dolegliwości. Wiele osób ukrywa swoją dolegliwość i nie udaje się do lekarza od razu, ale po kilku latach od zachorowania. W leczeniu schorzeń odżywiania, stosuje się psychoterapię, ponieważ obsesja na temat swoje wyglądu ma podłoże w zaburzeniach umysłowych.

Terapia może trwać nawet do dwóch lat i polega na powolnym uczeniu się radzenia sobie z sytuacjami stresowymi.  Osobom chorującym rzadko udaje się samodzielnie wyrwać ze szponów choroby, ważną rzeczą jest profesjonalna porada lekarska. Potrzebny jest wywiad chorobowy, porada lekarska i szereg dodatkowych badań, jeśli są konieczne. Są dwa typy bulimii. Pierwszy to przeczyszczający, a drugi to taki, w którym stosuje się ścisłą dietę.

Zaburzenia osobowości

Osobowość rozumiana jest jako wewnętrzny system regulujący procesy umysłowe: myśli, uczucia, zachowania. System ten pozwala nam w określonych warunkach reagować odpowiednio do zaistniałej sytuacji, tak więc zachowanie bywa różne w zależności od okoliczności.

Natomiast zaburzenie polega na niedopasowaniu osoby do wymagań otoczenia. Może się objawiać w niezmiennym (chorym, zaburzonym) postępowaniu i myśleniu bez względu na zmieniające się stosunki i warunki społeczne. Zaburzenia osobowości są to pewne stany psychiczne objawiające się niestałością emocjonalną i wieloma innymi niewłaściwymi stanami
Przyczyną takich zaburzeń mogą się stać traumatyczne przeżycia, śmierć bliskiej osoby, a także uzależnienia. Innymi przyczynami zaburzeń bywają brak zaspokojenia podstawowej potrzeby bezpieczeństwa, konflikty rodzinne, nadopiekuńczość. Czynniki takie mogą powodować niekorzystny wpływ na jednostkę. Innym powodem mogą być zmiany w mózgu wywołujące psychozę.

Zaburzenia osobowości mogą także sygnalizować rozwijające sięchoroby psychiczne. Istnieją różne typy zaburzonej osobowości między innymi paranoiczna, schizoidalna, lękliwa i zależna. W wielu przypadkach są one wywołane uszkodzeniami mózgu, uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego oraz wspomnianymi chorobami psychicznymi.

Charakteryzują się one zachowaniami aspołecznymi i antyspołecznymi. Inne zaburzenia to osobowość nekrofilitycznaprzejawia się w skłonnościach do destrukcji, obsesja na punkcie śmierci i ciemności. Także sadyzm jest jednym z zaburzeń seksualnych. Polega on na odczuwaniu przyjemności oraz podniecenia z zadawania fizycznego bólu partnerowi. Najbardziej skuteczną metodą leczenia zaburzeń osobowości jest długoterminowa psychoterapia. Jest to dosyć trudne, a od terapeuty wymaga doświadczenia, jednak przy wnikliwym wglądzie w problemy pacjenta i zastosowaniu farmakoterapii, może przynieść pożądane skutki.

Zaburzenia nerwicowe

Zaburzenia nerwicowe to potocznie nerwica lub naukowo neuroza. Są to zakłócenia psychiczne bardzo różnie objawiające się i dotyczące chorobowych stanów emocjonalnych, procesów psychicznych i niezdrowych form zachowania. Wszystkie te dolegliwości są najczęściej powiązane ze sobą, chory ma świadomość ich występowania, a mimo to powtarza je. Ta właśnie świadomość różni nerwicę od psychozy.

Nerwice przyjmują różną postać. Mogą to być:

1. Fobie i lęki występujące w różnych sytuacjach
2. Nerwica natręctw, są to natrętne wciąż nawracające myśli lub czynności, którym pacjent stara się opierać.
3. Reakcje stresogenne spowodowane stresującym wydarzeniem, napiętą sytuacją lub przykre odczucia. Stres może utrzymywać się przez dłuższych okres, a nawet narastać uniemożliwiając radzenie sobie z trudnościami.
4. Przemijająca ostra reakcja na stres psychiczny lub fizyczny ustępująca w ciągu kilku godzin lub dni. Stresorem może być osoba lub zdarzenie. Objawami mogą być depresja, lęk lub rozpacz.
5. Zaburzenia dysocjacyjne polegają na utracie prawidłowej korelacji między przeszłością, własną tożsamością i bezpośrednimi wrażeniami objawiające się amnezją.
6. Zaburzenia somatyczne

Nerwice nie są mniej groźne niż inne choroby o podłożu psychicznym Potrafią wyniszczać do tego stopnia, że niemożliwa jest samorealizacja.

Aby uniknąć tego typu schorzeń należy przede wszystkim radzić sobie ze stresem, czyli starać się zapanować nad zewnętrznymi wymaganiami. Ważne są strategie przydatne w trudnych sytuacjach. Jednak nie każda jednostka jest w stanie sama przezwyciężyć przeszkody życia codziennego, które dla innych są błahostkami. Podobnie jak w przypadku zaburzeń osobowości, leczenie  jakie powinno się zastosować to psychoterapia. Pozwala ona uwolnić się od nawracających lęków, nierozwiązanych sytuacji. Z pomocą przychodzi również farmakoterapia – leki antylękowe i antydepresyjne.

Jadłowstręt psychiczny

Anoreksja to inaczej jadłowstręt psychiczny. To choroba w miarę łatwa do rozpoznania, a pewność jej wystąpienia potwierdzają 4 objawy u dorosłych i 5 u dzieci. Głównym symptomem jest spadek masy ciała lub brak jej przybytku. Według odpowiednich co do wieku i wzrostu wskaźników waga ciała jest co najmniej o 15 procent za mała. Do anoreksji może doprowadzić zbyt intensywne i niekontrolowane przez lekarza odchudzanie, które w konsekwencji z czasem powoduje unikanie normalnego jedzenia, głodzenie się lub wymioty. Może być wiele innych powodów jak nerwice.

Przyczyny anoreksji tkwią głównie w psychice. Częste ocenianie siebie jako kogoś otyłego oraz presja życia codziennego, aby być szczupłym powodują strach przed przybieraniem na wadze. Z czasem obawa przed otyłością staje się natręctwem, a myśl o tym towarzyszy choremu cały czas, uniemożliwiając normalne funkcjonowanie. Objawy sugerujące anoreksję to również zaburzenia endokrynalne, wzrost poziomu niektórych hormonów oraz nieprawidłowe funkcjonowanie tarczycy i niewłaściwe wydzielanie insuliny.

U dzieci dodatkowo zatrzymane zostają czynności organizmu związane z okresem pokwitania. Oprócz anoreksji występuje inne zaburzenie łaknienia- bulimia. Jednak objawy anoreksji są zupełnie inne. Nie występują napady obżarstwa, a jedynie lęk przed tyciem i odmawianie przyjmowania pokarmów.

W ostrym przebiegu anoreksji chorzy głodzą się lub powodują wymioty po spożyciu niewielkich ilości pokarmu. W wielu przypadkach wyniszczenie organizmu jest tak duże, że prowadzi do śmierci. Często stosowane głodówki mogą prowadzić do poważnych schorzeń i zaburzeń w organizmie.

Leczenie anoreksji jesdt trudną sprawą, ponieważ wymaga odpowiedniej terapii głównie psychologicznej. W ostrych przypadkach jest to hospitalizacja ratująca życie. Zdecydowanie częściej na anoreksję zapadają dziewczęta i młode kobiety. Jedną z niebezpiecznych odmian anoreksji jest pregoreksja, czyli anoreksja ciążowa.