Depresja

Na zaburzenia depresyjne cierpi około 10% populacji. Najczęściej ujawnia się ona między 15. a 30. rokiem życia, może jednak wystąpić w każdym momencie życia. Kobiety zapadają na depresją dwukrotnie częściej niż mężczyźni. Epizody depresji zwykle kończą się w ciągu 4-6 miesięcy i często nawracają.

Istnieje wiele teorii dotyczących przyczyn powstawania depresji, opartych na koncepcjach biologicznych, interpersonalnych lub intrapersonalnych. Teorie biologiczne oparte są na przekonaniu, że źródłem depresji jest spadek poziomu neuroprzekaźników, takich jak serotonina czy noradrenalina w pewnych obszarach mózgu.

Jej przyczyną mogą być również niektóre leki (m.in. na nadciśnienie, środki uspokajające, niektóre środki antykoncepcyjne), alkohol i narkotyki z grupy halucynogenów i stymulantów oraz barbiturany. Do tej kategorii zaliczają się także teorie zakładające genetyczne uwarunkowanie podatności na depresję. Brany jest także pod uwagę wpływ hormonów kobiecych.

Teorie intrapersonalne tłumaczą depresję jako problem wewnętrzny jednostki. W modelu psychodynamicznym jej przyczyną jest utrata obiektu, od którego jednostka jest uzależniona i skierowanie przez nią gniewu spowodowanego stratą do wewnątrz. Według modelu poznawczego depresja jest wynikiem negatywnego sposobu myślenia, opartego na ukształtowanym w dzieciństwie, negatywnym systemie przekonań. Według modelu „wyuczonej bezradności” depresja wiąże się z poczuciem braku kontroli nad wydarzeniami, które spowodowane jest negatywnymi doświadczeniami.

Zgodnie z interpresonalnym modelem powstawania depresji, jest ona m.in.efektem konfliktów i zmian ról społecznych oraz społecznych konsekwencji indywidualnych wyborów.

Do kryteriów diagnostycznych rozpoznania depresji należą:

  • utrzymujące się przez większą część dnia obniżenie nastroju
  • spadek zainteresowania wykonywanymi czynnościami i brak przyjemności w związku z ich wykonywaniem
  • utrzymująca się bezsenność albo nadmierna senność
  • zmęczenie lub utrata energii
  • zauważalny spadek lub wzrost masy ciała
  • poczucie winy lub braku własnej wartości
  • spowolnienie lub podniecenie ruchowe
  • zaburzenia uwagi i koncentracji, problemy z podejmowaniem decyzji oraz ze zdolnością myślenia
  • powracające myśli o śmierci i myśli samobójcze

Do zdiagnozowania depresji wielkiej konieczne jest występowanie przynajmniej pięciu z wymienionych objawów, w tym obniżonego nastroju albo utraty zainteresowań i braku odczuwania przyjemności codziennie lub prawie codziennie przez większą część dnia przez dwa tygodnie.

Główną metodą leczenia depresji są leki antydepresyjne, które przynoszą poprawę u 50-70% pacjentów. W przypadku depresji z urojeniami stosowane są także leki przeciwpsychotyczne. W przypadku cieżkich zespołów depresyjnych mogą być stosowane elektrowstrząsy.